Zwiń panel

Przyczyny skurczów łydek i metody ich leczenia

Skurcz łydki to bolesna dolegliwość, związana z nagłym i niezamierzonym napięciem mięśni. Zazwyczaj trwa od kilku sekund do kilku minut. Bardzo często towarzyszy jej nie tylko ból, lecz także inny problem – niemożność poruszania nogą. Skąd bierze się skurcz łydki? Przyczyny bolesnych skurczów łydek mogą być niezwykle zróżnicowane, a w niektórych przypadkach świadczą o poważnej chorobie.

 

 

Skurcz łydki – od czego?

Mięśnie umożliwiają nam zarówno wykonywanie ruchów, jak i pozostawanie dłuższy czas w wybranej pozycji. Niestety, często przeszkadzają w tym bolesne skurcze łydek. To dolegliwość, która dotyka osoby w każdym wieku, niezależnie od płci. Takie skurcze obejmują zazwyczaj mięsień trójgłowy łydki, który jest najsilniejszym mięśniem wpływającym na pracę stopy oraz kolana.

Skurcze łydek mogą się pojawiać w wielu sytuacjach – zarówno podczas aktywności fizycznej, jak i spoczynku – i niezależnie od pory dnia. Szczególnie często występują jednak w nocy. Powodują wówczas silny ból, często wybudzając nas ze snu. Co wywołuje skurcz łydek? Przyczyna może być różna. Co przynosi ulgę w bolesnym napięciu mięśni? Po więcej informacji, dotyczących przyczyn występowania i metod leczenia tych bolesnych dolegliwości zapraszamy do naszego artykułu.

Skurcz łydki – przyczyny

Pojawiające się niespodziewanie skurcze łydek mogą dotykać każdego, w tym osoby zdrowe, jednak w wielu przypadkach ich obecność świadczy o toczącym się w organizmie procesie chorobowym. Możliwych przyczyn skurczów łydek jest wiele. Do najczęstszych zaliczamy:

  • długotrwałe przebywanie w pozycji stojącej
  • przyjmowanie leków moczopędnych
  • przeciążenie mięśni łydek, spowodowane nadmiernym wysiłkiem fizycznym
  • wykonywanie ćwiczeń bez wcześniejszej rozgrzewki
  • niedobór magnezu w organizmie,
  • zaburzenia hormonalne, w tym niedoczynność tarczycy
  • niedobór wapnia w organizmie
  • przyjmowanie leków antykoncepcyjnych
  • odwodnienie organizmu, spowodowane zbyt małą ilością przyjmowanych płynów lub gwałtownymi wymiotami

Zdarza Ci się bolesny skurcz łydki? Przyczyny należy szukać również w związku z obecnością różnego rodzaju chorób towarzyszących – w tym chorób nerek. Narządy te odgrywają bowiem główną rolę w regulowaniu równowagi płynów w organizmie, a ich niewydolność może się objawiać właśnie skurczami, utrudniającymi codzienne funkcjonowanie. Skurcze mięśni łydek mogą się również pojawiać przy zaburzeniach krążenia, w postaci niewydolności żylnej, a także żylakach, nadciśnieniu tętniczym oraz miażdżycy. Jeszcze inną potencjalną przyczyną bolesnych skurczów mięśni łydek jest częste zakładanie nogi na nogę podczas siedzenia.

Skurcz łydek – przyczyna bolesnego napięcia mięśni w nocy

Skurcze łydek w nocy najczęściej dotykają kobiety – w tym spodziewające się dziecka – oraz osoby uprawiające sport. Mogą jednak wystąpić u każdego. Przyczyny nocnych skurczów łydek są bowiem bardzo różne. Może do nich prowadzić na przykład długotrwałe obciążenie stóp – związane między innymi z chodzeniem w butach na wysokich obcasach. Ryzyko wystąpienia tej dolegliwości jest również wyższe u osób zmagających się z nadwagą lub otyłością. Poza tym może się wiązać z nieprawidłową postawą podczas siedzenia.

Co jeszcze może powodować nocny skurcz łydek? Przyczynaczęsto tkwi w niedoborach niektórych witamin i minerałów w organizmie. Oprócz wspomnianego wcześniej niedoboru magnezu i wapnia, długotrwałymi skurczami mięśni łydek mogą objawiać się też niedobory żelaza i potasu. Do czynników ryzyka zalicza się również zaburzenia elektrolitowe, które mogą być skutkiem nadmiernego spożywania napojów alkoholowych lub zawierających duże ilości kofeiny.

Skurcz łydek – przyczyny nocnych dolegliwości u osób starszych

Skurcze mięśni łydek mogą występować u osób w każdym wieku, jednak znacznie częściej dotykają seniorów. Przykre i bolesne skurcze łydek u osoby starszej mogą być efektem przyjmowania niektórych grup leków – zwłaszcza leków moczopędnych, na nadciśnienie czy na zaparcia. Nocne skurcze nóg u osób starszych mogą być także skutkiem przyjmowania środków przeczyszczających oraz leków na zakażenia dolnych dróg moczowych. Inne możliwe przyczyny nocnych skurczów nóg u osób starszych to przegrzanie organizmu lub jego odwodnienie, a także nieprawidłowa praca nerek.

Co jeszcze może wywoływać nocny skurcz łydek? Przyczynyu osób starszych to w wielu przypadkach objaw niedoboru witaminy E, witamin z grupy B, magnezu, wapnia, potasu czy żelaza. Ze skurczami łydek mogą się też wiązać zaburzenia gospodarki mineralnej, zaburzenia na tle nerwowym, nieleczona niedoczynność tarczycy oraz żylaki. W wielu przypadkach tego rodzaju dolegliwości mogą nawet stanowić symptom poważnych schorzeń, zagrażających zdrowiu seniora.

Długotrwały skurcz łydki – od czego u kobiet w ciąży?

Jedną z dolegliwości, dotykających kobiety w ciąży są częste skurcze łydek, które mogą mieć różne przyczyny. Zazwyczaj charakteryzują się ostrym bólem i twardnieniem mięśnia, co może zakłócać codzienną aktywność oraz sen przyszłej mamy. Do najczęstszych przyczyn skurczów łydek podczas ciąży zaliczają się zmiany hormonalne – relaksyna oraz progesteron powodują rozluźnienie mięśni i więzadeł, co wpływa na zmianę ich obciążenia i funkcjonowania.

To jednak nie wszystko, co może powodować skurcz łydek. Przyczyny długotrwałego napięcia u kobiet w ciąży to niedobory magnezu, potasu i wapnia, a także odwodnienie organizmu. Skurcze łydek w ciąży są również efektem zwiększonego obciążenia nóg, do którego prowadzi rosnąca masa ciała. Inne przyczyny skurczów łydek u kobiet spodziewających się dziecka to zaburzenia krążenia. Powiększająca się macica może bowiem wywierać nacisk na naczynia krwionośne, co ogranicza przepływ krwi do nóg, powodując skurcze.

Skurcz łydek – przyczyny, związane z chorobami

Pojawiające się często skurcze mięśni łydek mogą świadczyć o obecności wielu groźnych dla zdrowia chorób. Ta dolegliwość może wskazywać na następujące schorzenia i zaburzenia:

  • stwardnienie rozsiane
  • choroba Parkinsona
  • stwardnienie zanikowe boczne
  • ucisk nerwów korzeniowych
  • schorzenia nerek
  • choroby nadnerczy
  • anemia
  • niewydolność żylna
  • miażdżyca
  • cukrzyca

Jak wygląda wywołany chorobą skurcz łydki? Przyczyny, związane ze schorzeniami są liczne. W wielu przypadkach skurczom towarzyszą biegunki, wymioty oraz niedożywienie. Skurcze łydek mogą również wskazywać na chorobę Addisona, czyli przewlekły stan, w którym nadnercza nie produkują kortyzolu, niezbędnego do życia. Skurcze mogą też stanowić jeden z objawów udaru mózgu, zespołu niespokojnych nóg oraz hiperaldosteronizmu. Poza tym mogą niekiedy towarzyszyć tężyczce, czyli chorobie spowodowanej niedoborem wapnia oraz zaburzeniami gospodarki magnezowej i potasowej.

Neuropatie obwodowe, przy których dochodzi do uszkodzenia nerwów obwodowych – w tym właśnie nerwów nóg – to kolejne schorzenia mogące prowadzić do skurczów łydek. Bywają one również wywoływane przez radikulopatie, czyli choroby korzeni nerwowych – w tym nerwów odpowiadających za kontrolę mięśni nóg. Ze skurczami może się ponadto wiązać zespół Isaacsa, czyli rzadka choroba neurologiczna spowodowana mutacjami w genie KCNA 1, a nawet zespół Morvana – schorzenie o podłożu autoimmunologicznym. Objaw w postaci skurczów mięśni może być także związany z tężcem, haluksami oraz płaskostopiem.

Bolesny skurcz łydki – przyczyny i badania, jakie warto wykonać

Osoby doświadczające bolesnych i powtarzających się skurczów łydek powinny wykonać szereg badań, mających na celu ocenę ogólnego stanu zdrowia. Jedną z przyczyn skurczów łydek są wspomniane wcześnie niedobory niektórych witamin i minerałów, dlatego bardzo ważne jest sprawdzenie ich poziomu w organizmie. Pomocne mogą być zwłaszcza badania, określające poziom witamin A, B, D i E oraz elektrolitów – w tym sodu, potasu, magnezu oraz chlorków.

Przy powtarzających się skurczach łydek warto również wykonać badanie USG Doppler kończyn dolnych, dzięki któremu można ocenić przepływ krwi w naczyniach krwionośnych nóg. Niekiedy konieczna jest także tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny. Specjalista może również zlecić inne badania, zależnie od podejrzewanej przez niego przyczyny problemu.

Skurcz łydki – od czego zacząć leczenie?

Jeśli u danej osoby pojawi się skurcz łydki, w pierwszej kolejności powinna dążyć do rozciągnięcia mięśnia lub grupy mięśni, które uległy gwałtownemu napięciu. Następnie można spróbować przejść się lub poruszać stopą. Można również delikatnie rozmasować kończynę, a następnie odpocząć z nogami uniesionymi do góry. Ulgę może przynieść także rozgrzanie mięśnia – na przykład ciepłą wodą lub ciepłymi okładami.

Co pomaga na powtarzający się skurcz łydek? Przyczynybolesnych dolegliwości, które regularnie powracają wymagają zdiagnozowania. To od nich uzależnione jest leczenie bolesnych skurczów mięśni. Jeśli za skurcze łydek odpowiadają niedobory witamin i minerałów, warto się zaopatrzyć w odpowiednie suplementy i leki na skurcze mięśni łydek. Pomóc może również regularna aktywność fizyczna, którą najlepiej dostosować do swoich możliwości – przy systematycznym uprawianiu sportu należy jednak unikać przetrenowania, gdyż wówczas problem może się nasilić, zamiast ustąpić.

Przy walce z bolesnymi skurczami mięśni łydek warto także pamiętać o odpowiednim nawadnianiu organizmu – zaleca się wypijanie przynajmniej 2 litrów wody dziennie. Poza tym należy ograniczyć spożywanie alkoholu i picie napojów, które zawierają kofeinę. W przypadku utraty dużej ilości elektrolitów (na przykład przy biegunce, wymiotach bądź intensywnym poceniu się) powinno się pić napoje, zawierające elektrolity. Dobrym rozwiązaniem przy skurczach może się również okazać rozciąganie mięśni łydek przed snem oraz noszenie wygodnego obuwia, które daje stopie odpowiednie podparcie. Jednocześnie należy unikać noszenia butów uciskających łydki oraz zbyt ciasnych spodni, które zaburzają prawidłową cyrkulację krwi w mięśniach.

Skurcz łydek – przyczyny, wiązane z dietą

Powtarzający się długotrwały skurcz łydki wymaga interwencji, ponieważ w przeciwnym razie problem może się nasilać. Szczególną uwagę należy zwrócić na dietę, która powinna być źródłem odpowiedniej ilości składników odżywczych, witamin oraz minerałów. Do codziennego menu warto włączyć produkty bogate w potas, do których zaliczają się szpinak, soczewica, groch, fasola, banany, pomidory, ziemniaki oraz brukselka, a także jedzenie bogate w magnez: orzechy, płatki owsiane, ryby, jaja, nasiona słonecznika czy produkty pełnoziarniste.

Jak wyeliminować na dobre skurcz łydki? Przyczyny, związane z niedoborami znikną w przypadku spożywania artykułów bogatych w wapń, do których zalicza się niektóre zielone warzywa, fasolę oraz produkty mleczne. Warto również uwzględnić w diecie produkty bogate w witaminy z grupy B, takie jak czerwone mięso, ryby, jaja, oleje roślinne oraz orzechy. Należy też pilnować odpowiedniego poziomu witaminy D w organizmie i w razie potrzeby suplementować ją zgodnie z zaleceniami.

Skurcze łydek – przyczyny i sposoby na zapobieganie

Częste spacerowanie i niestronienie od aktywności fizycznej to kolejne metody walki z powtarzającymi się skurczami łydek. Co pomaga na tego rodzaju dolegliwości? Osoby, wykonujące pracę w pozycji siedzącej, które zmagają się z częstymi skurczami mięśni łydek, powinny pamiętać o robieniu sobie częstszych przerw na rozprostowanie i rozruszanie nóg, a także o częstych zmianach pozycji. W przypadku występowania skurczów nocnych zaleca się odprężenie, zrelaksowanie oraz ciepłą kąpiel przed snem. Ważne jest również prawidłowe leczenie chorób, których objawem są między innymi skurcze łydek. Jeśli pomimo zastosowanych metod skurcze nie ustępują, konieczna jest wizyta u lekarza.

 

Bibliografia

  1. https://www.mp.pl/pacjent/objawy/343852,skurcze-lydek-przyczyny-jak-sobie-pomoc [dostęp online 10.2024],
  2. https://pl.wikipedia.org/wiki/Skurcz_mi%C4%99%C5%9Bnia [dostęp online 10.2024],
  3. https://journals.viamedica.pl/polski_przeglad_neurologiczny/article/view/20100/15803 [dostęp online 10.2024],
  4. https://podyplomie.pl/medycyna/17849,kurcze-miesni [dostęp online 10.2024].