Zaćma – jak ją rozpoznać i jak leczyć?

Zaćma oczu – czym jest?

Nazywana także kataraktą zaćma stanowi efekt zlepiania się białek w soczewce w skupiska. Zmiany te występują naturalnie u osób w wieku 40-50 lat. W rezultacie soczewka traci swoją przezroczystość, a przenikanie światła przez siatkówkę jest utrudnione. Ostrość widzenia ulega ograniczeniu. Proces ten może dotyczyć jednego lub obu oczu, a choroba występuje powszechnie, zwłaszcza u osób powyżej 80. roku życia.

Zaćma oczu może występować w kilku odmianach. Dominującą postać stanowi zaćma starcza, która rozwija się wraz z wiekiem. Z kolei zaćma wtórna powstaje po zabiegach okulistycznych lub jako skutek innych chorób, takich jak jaskra czy cukrzyca. Zaćma wrodzona rozpoznawana jest u noworodków i stanowi następstwo wad genetycznych, zaburzeń rozwojowych lub infekcji w czasie ciąży. Zaćma polekowa może rozwinąć się u tych osób, które długotrwale przyjmują kortykosteroidy, a urazowa występuje po urazach oka.

Zaćma – diagnostyka

Jak rozpoznać zaćmę? Początkowo, rozwija się ona bezobjawowo i powoli.Jednym z najbardziej charakterystycznych symptomów choroby jest utrata ostrości widzenia – dzieje się tak w konsekwencji częściowego bądź całkowitego zmętnienia soczewki, odpowiedzialnej za załamywanie promieni świetlnych. “Widzenie jak przez mgłę” stanowi wobec tego przesłankę do konsultacji ze specjalistą.

Innymi typowymi objawami zaćmy są:

• pojawienie się nagłych problemów, związanych z rozpoznawaniem kolorów,
• podwójne widzenie,
• osłabienie zdolności wzrokowo-przestrzennych nocą,
• nadwrażliwość na oślepiające światło,
• nieoczekiwana poprawa ostrości widzenia położonych blisko obiektów u osób cierpiących na dalekowzroczność.

W przypadku rozpoznania u siebie jednego z wyżej wymienionych symptomów, nie warto zwlekać z wizytą u okulisty, który w profesjonalny sposób odrzuci lub potwierdzi diagnozę zaćmy. Badanie przeprowadzane w celu rozpoznania choroby powinno obejmować ocenę ostrości wzroku pacjenta oraz kontrolę dna oka. Specjalista wykorzystuje lampę szczelinową i wziernik okulistyczny.

Zaćma – jak leczyć?

Jak leczyć zaćmę? Przebieg procesu leczenia zależny jest od stopnia rozwinięcia choroby – im bardziej zaawansowany jest dany przypadek zaćmy, tym powrót do zdrowia może być trudniejszy. Najczęściej jednak jedyną skuteczną metodą na pozbycie się zmętnienia soczewki jest zabieg operacyjny, natomiast najbardziej popularną techniką wykonywania go jest fakoemulsyfikacja.

Fakoemulsyfikacja polega na rozbiciu jądra soczewki oraz otaczających go mas korowych przy użyciu specjalistycznego urządzenia, którego działanie opiera się na emitowaniu fal ultradźwiękowych. Następnie, w miejsce usuniętej soczewki umieszczana jest nowa, zazwyczaj wykonana z hydrożelu lub silikonu, co zapewnia jej elastyczność, a tym samym komfort noszenia.

Warto również podkreślić, że zabieg ten najczęściej odbywa się pod znieczuleniem, aplikowanym za pomocą kropli do oczu, natomiast przeprowadzony przez wysoko wykwalifikowanego specjalistę jest bezpieczny i może skutecznie zażegnać dany problem.

Zaćma nie może być leczona metodą farmakoterapii. Operacja stanowi więc zwykle jedyną drogę do poprawy widzenia. Po zabiegu należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz kąpieli w basenie przez 2-3 miesiące, by ograniczyć ryzyko infekcji. W okresie rekonwalescencji niezbędne jest również stosowanie kropli z antybiotykiem lub sterydem oraz ochrona oczu przed urazami i światłem słonecznym.

Zaćma – profilaktyka

Choć nie można całkowicie zapobiec zaćmie, warto podejmować działania, które sprzyjają opóźnieniu jej rozwoju. Należy do nich ochrona oczu przed szkodliwym promieniowaniem UV. Kapelusz z szerokim rondem oraz okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV zapewniają oczom skuteczną ochronę przed słońcem. Nie bez znaczenia jest również dieta. Aby stanowiła wsparcie dla wzroku, powinna być bogata w antyoksydanty, liściaste warzywa i owoce. W celu dostarczenia organizmowi wszystkich niezbędnych składników w odpowiednich dawkach, można sięgnąć również po suplementy na oczy.

Dodatkowo, należy regularnie poddawać się badaniom kontrolnym i dbać o ogólny stan zdrowia, a w przypadku rozpoznania cukrzycy lub innych chorób ogólnych – przestrzegać zaleceń specjalisty i podejmować odpowiednie leczenie. Zaćma oczu rozwija się bowiem szybciej przy nieprawidłowym poziomie cukru we krwi. Zmętnienie soczewki przyspiesza także palenie tytoniu. Aby wykryć zmiany na wczesnym etapie, warto regularnie odwiedzać specjalistę po ukończeniu 60. roku życia.