Co to syndrom widzenia komputerowego? Jak go leczyć?

Obecnie coraz więcej czasu spędzamy przed ekranami urządzeń z wyświetlaczami. Zalicza się do nich przede wszystkim komputery, smartfony oraz tablety. Chociaż tego typu sprzęt w znacznym stopniu ułatwia nam życie, nie pozostaje bez wpływu na nasze zdrowie. Korzystanie z urządzeń z wyświetlaczem odbija się niekorzystnie zwłaszcza na wzroku. Coraz więcej osób skarży się na suche, zmęczone i piekące oczy, a także na ich nadmierne łzawienie oraz zaburzenia widzenia. Rezultat spędzania zbyt wielu godzin przed ekranem to również syndrom widzenia komputerowego. Czym dokładnie jest CVS i jak go leczyć? Po więcej informacji na ten temat zapraszamy do naszego artykułu! Znajdziesz w nim między innymi dane o przyczynach i objawach zespołu widzenia komputerowego, a także o metodach leczenia tej przypadłości i o profilaktyce.

Co to jest syndrom widzenia komputerowego?

Rozwój nowoczesnych technologii ułatwia codzienne życie, ale wymaga długotrwałego kontaktu z ekranami urządzeń elektronicznych. Długie godziny spędzane niemal codziennie przed ekranem komputera czy smartfona w pracy lub w domu – np. w celach rozrywkowych – nikogo już nie dziwią, jednak coraz częściej mówi się o negatywnym wpływie takiego trybu życia na narząd wzroku. Syndrom widzenia komputerowego to przypadłość spowodowana zbyt długą pracą przed monitorem w nieodpowiednich warunkach. Termin „zespół widzenia komputerowego” został wprowadzony w 1994 roku przez Amerykańską Akademię Okulistyki (The American Academy of Ophthalmology). Do syndromu CVS prowadzi długotrwałe wpatrywanie się w monitory urządzeń, a problem dodatkowo pogłębia nieprawidłowe oświetlenie w miejscu korzystania z nich. Syndrom widzenia komputerowego występuje częściej, gdy odległość pomiędzy ekranem urządzenia a naszymi oczami jest zbyt mała. Na przypadłość narażone są także te osoby, u których wcześniej zostały zdiagnozowane wady wzroku, w tym te, stosujące na co dzień soczewki kontaktowe.

Warto podkreślić, że korzystanie z urządzeń ekranowych znacząco różni się od czytania książek czy drukowanych dokumentów i jest o wiele bardziej wymagające dla oczu. Warto wiedzieć, że syndrom widzenia komputerowego nie klasyfikuje się jako jednostka chorobowa, ale jako zbiór objawów, które są efektem zmęczenia oczu, w związku z wielogodzinną pracą przed ekranem komputera lub innego urządzenia z wyświetlaczem. Wieloletnie narażanie narządu wzroku na takie przeciążenia może prowadzić do powstania poważnych wad i schorzeń. Z uwagi na rosnącą liczbę osób, zmagających się z zespołem widzenia komputerowego, warto zwrócić szczególną uwagę na odpowiednie czynności profilaktyczne oraz podejmowanie działań, mających na celu zwiększenie świadomości osób spędzających wiele godzin przed ekranami na ryzyko niekorzystnych konsekwencji. Warto mieć na uwadze to, że z syndromem widzenia komputerowego mogą wiązać się objawy niezwiązane bezpośrednio ze wzrokiem, o czym będzie mowa w dalszej części artykułu.

Widzenie komputerowe – przyczyny przypadłości

Obecnie coraz więcej czasu w pracy spędzamy przed komputerem, a co gorsze – nasze sposoby relaksu często także wiążą się ze spędzaniem kolejnych godzin z ekranem – przed telewizorem, smartfonem lub tabletem, co z pewnością nie wpływa korzystnie na nasze oczy. Do najczęstszych przyczyn syndromu widzenia komputerowego możemy zaliczyć:

• długotrwałe korzystanie z ekranów urządzeń,
• niewłaściwą higienę pracy,
• wady wzroku (nawet niewielkie), które mogą sprawić, że oczy będą się męczyć znacznie szybciej,
• nieodpowiedni rodzaj oświetlenia miejsca korzystania z urządzeń,
• niewłaściwą odległość oczu od monitora,
• odblaski, zmuszające oczy do intensywniejszej pracy,
• nieprawidłową pozycję i ułożenie ciała podczas pracy z komputerem.

Zespół widzenia komputerowego może również być wywołany poprzez nieodpowiednie ustawienie rozdzielczości i kontrastu ekranu, co dodatkowo zwiększa zmęczenie oczu. Do CVS często prowadzi też zbyt rzadkie mruganie, spowodowane długotrwałą pracą przy komputerze – normalnie mrugamy około 16–20 razy na minutę, natomiast skupiając wzrok na ekranie urządzenia – tylko około 4-6 razy. Opisywaną przypadłość może dodatkowo pogłębiać brak przerw podczas korzystania z monitora. Inne możliwe przyczyny syndromu widzenia komputerowego to nieprawidłowa korekcja wzroku w postaci nieodpowiedniego zrównoważenia wad wzroku soczewkami.

Zespół widzenia komputerowego – najczęstsze objawy

Jak rozpoznać dotykający osoby w różnym wieku syndrom widzenia komputerowego? ObjawyCVS mogą przyjmować różną postać. Do najczęstszych zalicza się przemęczenie oczu, które jest efektem spędzania długich godzin przed monitorem, a także zespół suchego oka, związany z rzadszym niż normalnie mruganiem podczas pracy przed komputerem. Dolegliwość, jaką jest zespół suchego oka, oznacza zakłócenie gospodarki łzowej, co prowadzi do wysuszenia, pieczenia oraz swędzenia oczu, a także wystąpienia zjawiska podwójnego widzenia. Do innych objawów zespołu widzenia komputerowego zalicza się podrażnienie i zaczerwienienie oczu oraz zaburzenia widzenia barwnego, które występują po kilku godzinach pracy przed ekranem. Syndrom CVS może się również objawiać pogorszeniem widzenia, najczęściej na bliskie odległości, co jest związane ze zmniejszeniem lub utratą zdolności akomodacji oka. Inne objawy opisywanej przypadłości to polyopia, czyli widzenie wielu obrazów jednocześnie.

Jakie jeszcze symptomy daje syndrom widzenia komputerowego? Objawy nie zawsze wiążą się z narządem wzroku. Zalicza się do nich także bóle głowy oraz pleców i karku, związane z nieprawidłową postawą podczas korzystania z komputera czy smartfona. Wymienione objawy mogą występować zarówno samodzielnie, jak i łącznie. Należy mieć na uwadze fakt, że część objawów CVS może pojawiać się już przy 2–3-godzinnym korzystaniu z ekranów w ciągu dnia, jeśli nie jest wdrażana odpowiednia profilaktyka.

Syndrom CVS – leczenie schorzenia

Mimo że syndrom CVS nie jest chorobą, to w żadnym wypadku przypadłość ta nie powinna być bagatelizowana, ponieważ wieloletnie przeciążanie narządu wzroku może przyczynić się do wystąpienia groźnych dla zdrowia schorzeń. Jak wyeliminować syndrom widzenia komputerowego? Leczenie powinien wdrożyć specjalista. Częste spędzanie czasu przed urządzeniami ekranowymi stanowi bowiem przesłankę do regularnych wizyt u okulisty, które mają na celu kontrolowanie stanu wzroku. Widzenie komputerowe można leczyć poprzez odpowiednie dostosowanie miejsca wykonywania pracy, aby „sprzyjało” ono naszym oczom. Pomocne w walce z zespołem widzenia komputerowego jest również stosowanie suplementów na oczy oraz nawilżających kropli do oczu. Innym pomocnym rozwiązaniem przy problemie suchych oczu jest stosowanie okularów z soczewkami, dostosowanymi do pracy przy ekranach urządzeń, takich jak komputery czy smartfony. Soczewki i filtry powinien dobrać okulista, dostosowując właściwie parametry do warunków wykonywanej pracy, do indywidualnych potrzeb oraz do konkretnej wady wzroku.

Syndrom widzenia komputerowego – profilaktyka

Leczenie przypadłości, jaką jest zespół widzenia komputerowego, w dużej mierze koncentruje się na działaniach profilaktycznych. Znaczenie ma między innymi prawidłowa postawa podczas korzystania z komputera. Poza tym warto zwrócić uwagę na odpowiednie ustawienie wyświetlacza. Należy go ustawić w taki sposób, aby znajdował się mniej więcej na odległość wyprostowanej ręki. Bardzo ważne jest również odpowiednie oświetlenie pomieszczenia – najlepsze będzie światło naturalne. Jednocześnie, syndrom widzenia komputerowego pojawia się rzadziej wówczas, gdy monitor nie stoi przodem do źródła światła. Wówczas nie odbija się ono od powierzchni ekranu, niekorzystnie oddziałując na wzrok.

Profilaktyka przy CVS wiąże się także z wprowadzeniem specjalnych ekranów odblaskowych oraz przystosowanych do pracy z ekranami okularów i szkieł kontaktowych. Pomocne mogą okazać się np. okulary z powłoką antyrefleksyjną, które redukują odbicia i odblaski z monitora. Korzystanie z soczewek z powłoką antyrefleksyjną wpływa korzystnie również na ostrość widzenia i zmniejsza skutki nadmiernego promieniowania ultrafioletowego. Ponadto, zapewnia oczom ochronę przed falami elektromagnetycznymi. Znaczenie ma także wilgotność powietrza w pomieszczeniu, w którym jest wykonywana praca przed komputerem. Syndrom widzenia komputerowego występuje znacznie rzadziej, gdy jest ona wyższa niż 50%. Poza tym warto zadbać o regularne wietrzenie miejsca pracy. Należy robić sobie krótkie przerwy, zgodnie z zasadą 20/20/20. Wiąże się to z przerywaniem pracy co dwadzieścia minut przynajmniej na 20 sekund, kierując wzrok na oddalony o 20 stóp (6 metrów) punkt, intensywnie przy tym mrugając.

Syndrom widzenia komputerowego – zapobieganie

W codziennej rutynie i obowiązkach bardzo ważne jest zapewnienie oczom maksymalnego komfortu podczas pracy z ekranami, co przyczyni się do poprawy ich zdrowia, a jednocześnie zminimalizuje ryzyko wystąpienia objawów ich zmęczenia. Aby uchronić się przed dolegliwością, jaką jest syndrom widzenia komputerowego, warto postawić na regularne ćwiczenia oczu. Polecane jest np. częste wykonywanie ruchów gałek ocznych zarówno w płaszczyźnie pionowej, jak i poziomej oraz ich okrężne ruchy, co pozwoli rozluźnić mięśnie i układ akomodacyjny oka. Profilaktyka przy zespole widzenia komputerowego powinna też obejmować dostosowaną do indywidualnych możliwości organizmu codzienną aktywność fizyczną, która prowadzi między innymi do obniżenia ciśnienia krwi. Warto również zadbać o odpowiednią ilość snu, ponieważ to właśnie wtedy nasz wzrok odpoczywa i regeneruje się. Zbyt krótki sen może doprowadzić do wystąpienia skurczów powiek oraz obrzęku nerwu wzrokowego, co dodatkowo może niekorzystnie wpłynąć na stan narządu wzroku w ciągu dnia.

Co zrobić, gdy syndrom widzenia komputerowego już się pojawił? W łagodzeniu objawów CVS może pomóc odpowiednia dieta. Szczególne znaczenie odgrywa wprowadzenie do niej ekstraktów z borówki oraz suplementacja kwasów omega-3. Ważne dla oczu są również witaminy, w tym zwłaszcza A, C i E, a także składniki mineralne, do których zalicza się cynk, magnez oraz selen. Przy zmęczonych oczach mogą pomóc ziołowe kompresy – z rumianku, bławatka lub czarnej herbaty. Co jest bardzo istotne, a jednocześnie niestety często bagatelizowane przez pacjentów, to regularne odwiedzanie okulisty, by badać swój wzrok i w razie potrzeby prawidłowo korygować jego wady. Pamiętaj, że nieleczone wady wzroku sprawiają, że oczy szybciej się męczą, co sprzyja syndromowi widzenia komputerowego.