Zwiń panel

Cynk a układ odpornościowy

Cynk pełni w naszym organizmie liczne funkcje. To kofaktor ponad 300 enzymów, biorący udział w syntezie białek oraz kwasów nukleinowych. Cynk stanowi również wsparcie dla układu odpornościowego. Jak wspiera odporność? Dlaczego zapobieganie jego niedoborom jest tak ważne?

 

Cynk na odporność – jak działa?

Aby takie elementy układu odpornościowego, jak neutrofile, makrofagi i komórki NK mogły funkcjonować prawidłowo, niezbędny jest cynk. Niedobór tego pierwiastka wiąże się z ograniczeniem zdolności neutrofili do niszczenia patogenów i sprzyja upośledzeniu funkcji komórek NK. Oznacza to, że od cynku zależy odporność wrodzona, ale nie tylko. Aktywując limfocyty T i B, cynk przyczynia się również do wzmocnienia odpornośći adaptacyjnej. Dodatkowo, cynk bierze udział w regulowaniu cytokin i zmniejszaniu stanów zapalnych. Zapewnia komórkom ochronę przed stresem oksydacyjnym i wzmacnia barierę skórną, wspomagając m.in. regenerację nabłonków.

Cynk a odporność – czym skutkuje niedobór pierwiastka?

Warto zadbać o to, by dostarczać organizmowi odpowiednią ilość cynku w diecie. Jego niedobór może bowiem skutkować częstymi infekcjami, uczuciem zmęczenia, spowolnionym gojeniem ran, wypadaniem włosów oraz problemami skórnymi. Zapotrzebowanie na ten pierwiastek zależy od wieku, płci i stanu fizjologicznego. Z polskich norm żywienia wynika, że u kobiet powyżej 19. roku życia wynosi ono 8 mg, a u mężczyzn w tym samym wieku – 11 mg, natomiast u dzieci w wieku 4-9 lat – 5 mg.

Cynk na odporność – źródła pierwiastka

Co jeść, by dostarczać organizmowi cynk w odpowiednich ilościach? Jego cennymi źródłami są produkty zwierzęce oraz nabiał. Warto zadbać o to, by w codziennej diecie znalazło się nie tylko mięso, ale też ryby i owoce morza. Nie należy przy tym zapominać o serach i jogurtach. Gdzie jeszcze szukać cynku? W pełnoziarnistym chlebie żytnim, kaszy gryczanej i nasionach dyni. Przewlekły stres, bogata w cukry proste dieta, spożywanie alkoholu lub wysoka podaż błonnika to czynniki, które sprzyjają obniżeniu absorpcji cynku. Unikając ich, możemy skutecznie zapobiegać niedoborom tego pierwiastka.

Niedobór cynku – komu grozi?

Choć z niedoborem cynku może zmagać się każdy, niektórzy są na niego szczególnie narażeni. Są to m.in. kobiety w ciąży oraz karmiące, u których zapotrzebowanie na ten pierwiastek rośnie. Ze względu na fakt, że alkohol obniża wchłanianie i zwiększa wydalanie cynku, jego nadużywanie sprzyja niedoborom cennego minerału. Niedobór cynku grozi też tym osobom, które mierzą się z chorobami przewodu pokarmowego, takimi jak celiakia. O jego prawidłowy poziom w organizmie powinni także szczególnie dbać wegetarianie i weganie, ponieważ bogata w produkty roślinne dieta ma wpływ na wchłanianie cynku. Zawarte w roślinach fityniany mogą bowiem je obniżać. Kto jeszcze narażony jest na niedobór tego pierwiastka? Niemowlęta po 6. miesiącu życia. Wówczas zawartość cynku w mleku matki spada i niezbędne jest wprowadzenie produktów, które zawierają jego duże ilości.

Cynk na odporność – suplementacja

Najlepszym sposobem na zapobieganie niedoborom cynku jest zrównoważona, odpowiednio zbilansowana dieta. Suplementacja często stanowi jej uzupełnienie. Sięgając po zawierające cynk suplementy na odporność można zniwelować uciążliwe objawy niedoboru i pokryć zwiększone zapotrzebowanie na ten pierwiastek, np. przy ciąży, laktacji czy obniżonym wchłanianiu. Przy wyborze preparatu należy zwrócić uwagę na zawartość cynku w jednej tabletce oraz na jego formę. Najlepiej przyswajalne są glukonian i cytrynian cynku. Warto przy tym pamiętać, by nie łączyć suplementacji cynku z przyjmowaniem żelaza. Obniża ono bowiem wchłanianie istotnego dla budowania odporności minerału.