Zwiń panel

Problemy trawienne w ciąży – zaparcia, wymioty, zgaga i metody ich łagodzenia

Ciąża jest dużym wyzwaniem dla organizmu kobiety. Pojawiają się zmiany hormonalne, a ciało się zmienia, co znów może się wiązać z szeregiem uciążliwych dolegliwości. Do najczęściej zgłaszanych przez pacjentki w ciąży dolegliwości można zaliczyć problemy trawienne, w tym zaparcia, wzdęcia i gazy, niestrawność, zgagę, nudności oraz wymioty.

 

 

Problemy trawienne w ciąży nie należą do rzadkości. Przyczyniają się do nich między innymi zmiany hormonalne związane z ciążą, a także rosnąca macica, uciskająca inne narządy. Sprzyjają im również nieodpowiednie nawyki żywieniowe, ograniczona aktywność fizyczna, a nawet stres czy przyjmowane przez ciężarną leki. Dolegliwości trawienne mogą wpływać na samopoczucie przyszłej mamy i utrudniać jej codzienne funkcjonowanie lub osłabiać jej organizm. Zazwyczaj nie są niebezpieczne, chociaż w niektórych sytuacjach mogą się takie stać, dlatego nie należy ich lekceważyć. Jak łagodzić dolegliwości trawienne w ciąży i kiedy zgłosić się z nimi do lekarza? Sprawdzamy!

Dolegliwości trawienne w ciąży – rodzaje i przyczyny

W ciąży przyszła mama może się zmagać z szeregiem problemów trawiennych, które mogą wpływać negatywnie na jej samopoczucie i codzienne funkcjonowanie. Wiele z tych dolegliwości jest w ciąży uznawane, za charakterystyczne dla tego stanu. Najczęściej mają one związek ze zmianami hormonalnymi w organizmie kobiety lub z uciskiem powiększającej się macicy na żołądek bądź jelita w ciąży. Do najpowszechniej występujących problemów trawiennych w ciąży można zaliczyć:

  • nudności i wymioty,
  • zaparcia,
  • biegunki,
  • wzdęcia i gazy,
  • niestrawność,
  • zgagę.

Do pojawienia się wielu ze wspomnianych przypadłości może przyczyniać się sama przyszła mama, poprzez nieprawidłową dietę lub zaniechanie aktywności fizycznej. Jak wyeliminować problemy trawienne w ciąży i zapewnić sobie dobre samopoczucie w czasie oczekiwania na narodziny maluszka?

Jak radzić sobie z niestrawnością w ciąży?

Niestrawność w ciąży to dość powszechny problem, który może wpływać bardzo negatywnie na samopoczucie przyszłej mamy. To właśnie z niestrawnością kojarzy się zwykle uczucie pełnego brzucha w ciąży i uczucie ciężkości w żołądku, a także problemy z trawieniem, zgagę czy bolesne wzdęcia. Problemy z trawieniem w ciąży wynikają m.in. ze wzrostu poziomu progesteronu, który przyczynia się do spowolnienia procesu trawienia. To właśnie ten hormon między innymi może sprawiać, że przyszłe mamy odczuwają ciężkość w żołądku i mają wzdęty brzuch w 5. tygodniu ciąży. Na późniejszych jej etapach do niestrawności przyczynia się również rosnąca macica, która uciska żołądek, nasilając związane z trawieniem dolegliwości oraz sprawiając, że kobieta ma nieprzyjemnie wzdęty brzuch w ciąży. 2. trymestr, a zwłaszcza 3. trymestr ciąży często mają też związek z ograniczeniem aktywności ruchowej, co nie pozostaje bez wpływu na procesy trawienia. Nie pomaga tu też dieta, w tym pokarmy tłuste i pikantne, na które niekiedy ma ochotę ciężarna.

Co na ciężkość na żołądku w ciąży? Przede wszystkim warto postawić na mniejsze posiłki, ale częściej, by nie obciążać zbytnio żołądka. Unikaj również jedzenia potraw ciężkostrawnych i mocno przyprawionych, a dodatkowo pilnuj prawidłowego nawodnienia organizmu. Zrezygnuj z leżenia po jedzeniu – w zamian wybierz się na spokojny spacer, a z pewnością odczujesz pozytywne zmiany.

Wzdęcia i gazy w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

Nieprzyjemne wzdęcia i gazy w ciąży nie należą do rzadkości. Bardzo często pojawiają się już na jej początku i zwykle bywają najbardziej uciążliwe właśnie w pierwszym trymestrze. Nie wszystkie kobiety mają jednak wzdęcia wyłącznie na początku ciąży – zdarza się bowiem też niejednokrotnie, że pacjentki zmagają się z nimi niemal przez cały jej okres. Zwykle nie są groźne, jednak niewątpliwie są bardzo uciążliwe.

Wzdęcia to takie problemy trawienne w ciąży, do których pojawienia się może przyczyniać się nieodpowiednia dieta. Spożywanie pokarmów, które są długo trawione w jelitach i mają tendencję do zalegania w nich może nasilać wzdęcia. Problem towarzyszy również kobietom, które połykają zbyt duże ilości powietrza w czasie jedzenia, w tym np. jedzą szybko i w biegu. Nie bez znaczenia są także naturalne zmiany, zachodzące w organizmie kobiety, która oczekuje dziecka. Mowa przede wszystkim o zmianach hormonalnych, w tym o zwiększonej produkcji hormonów przyczyniających się m.in. do spowolnienia procesów trawiennych, ale nie bez znaczenia są również zmiany fizjologiczne, w tym powiększająca się macica, która zaczyna uciskać na jelita, utrudniając jednocześnie swobodny odpływ gazów. Dodatkowo, kobiety w ciąży cierpią również na zaparcia, a zalegające w jelitach masy kałowe również nie ułatwiają swobodnego odpływu gazów. Jednocześnie, kobiety spodziewające się dziecka często mniej się ruszają, co także może przyczyniać się do spowolnionej pracy jelit.

Jak radzić sobie ze wzdęciami i gazami w ciąży? Przede wszystkim zwróć uwagę na swoją dietę i tryb życia. Jeśli masz wzdęcia w ciąży, postaw na dietę lekkostrawną i unikaj pokarmów wzdymających, w tym jedzenia cebuli, nasion strączkowych czy kapusty. Jeśli masz problemy z nietolerancją laktozy, uważaj również na produkty mleczne – analogicznie postępuj przy innych nietolerancjach (np. glutenu). Na problemy z trawieniem w ciąży wpływ mają również napoje gazowane oraz cukier, który nasila wzdęcia. Swoje posiłki spożywaj spokojnie i bez pośpiechu. Najlepiej jedz częściej, ale w mniejszych ilościach, co zmniejszy obciążenie układu trawiennego. Unikanie zaparć stanie się łatwiejsze przy piciu odpowiedniej ilości wody każdego dnia. By ograniczyć wzdęcia i gazy w ciąży, zacznij się również więcej ruszać. Regularna aktywność fizyczna, oczywiście dostosowana do Twojego stanu i możliwości, z pewnością usprawni trawienie i pomoże zredukować wzdęcia. Już codzienne spacery mogą wiele zdziałać w tej kwestii.

Na wzdęcia pomagają zioła, w tym np. koper włoski czy rumianek. Nie stosuj jednak ziół czy lekarstw przeciw wzdęciom na własną rękę bez konsultacji z lekarzem, gdyż wiele z nich w ciąży może być niebezpiecznych. Nie każdy ponadto opisywany w sieci czy polecany przez znajomych bądź rodzinę domowy sposób na wzdęcia w ciąży będzie bezpieczny, więc nie eksperymentuj na swoim zdrowiu, bo może to przynieść więcej szkody niż pożytku. Co na wzdęcia w ciąży najlepiej więc zrobić, jeśli bezpieczne metody niewiele dają? Jeśli problem będzie się nasilał, a zmiany w diecie i trybie życia nie okażą się wystarczające, skonsultuj się z lekarzem.

Zgaga w ciąży – sposoby łagodzenia nieprzyjemnych objawów

Jedną z uciążliwych dolegliwości, dotykających często kobiety w ciąży jest zgaga. Towarzyszy jej najczęściej uczucie palenia i pieczenia w przełyku, a także kwaśny posmak w ustach, bóle zamostkowe oraz nieprzyjemne odbijanie. Zgaga w ciąży może mieć różne przyczyny. Odpowiadają za nią między innymi zmiany hormonalne. Zwiększony poziom progesteronu w ciąży przyczynia się do rozluźnienia mięśni gładkich przewodu pokarmowego, a to znów sprzyja cofaniu się treści pokarmowej z żołądka do przełyku. W kolejnych trymestrach ciąży dodatkowo rozciągnięta macica zaczyna uciskać na żołądek, co nasila objawy zgagi. Nie bez znaczenia jest również to, jak kobieta ciężarna się odżywia. Zgaga w ciąży może być szczególnie dokuczliwa, jeśli dieta przyszłej mamy obfituje w pokarmy tłuste i ostre.

Jak radzić sobie ze zgagą w ciąży? Przede wszystkim zwróć uwagę na jakość swojej diety. Unikaj najadania się na noc i pilnuj, żeby Twoja dieta była lekkostrawna. Ogranicz słodycze i potrawy tłuste, a także ostre przyprawy. Jeśli dokucza Ci zgaga w ciąży i kwaśne odbijanie, może pomóc też zmiana pozycji leżącej na lewy bok. Wówczas ucisk na żołądek będzie nieco mniejszy, a nieprzyjemne dolegliwości mniej uciążliwe. Z domowych metod na zgagę poleca się też jedzenie migdałów czy picie wody z octem jabłkowym i miodem, a także probiotyczne jogurty naturalne, kefir lub maślankę. Również siemię lniane może okazać się pomocne, gdyż działa powlekająco na śluzówkę żołądka – możesz sobie przygotować z niego kleik.

Przy nieprzyjemnej zgadze polecane są napary z ziół, w tym rumianek i mięta, a także napary z imbiru. Zanim jednak sięgniesz po zioła w ciąży, skonsultuj się ze swoim lekarzem. Na zgagę w ciąży nie należy też samodzielnie przyjmować środków farmakologicznych, dostępnych bez recepty – najlepiej skonsultować to z lekarzem, który pomoże dobrać taki preparat, który będzie nie tylko skuteczny, ale i bezpieczny dla dziecka.

Ciąża – wymioty

Mdłości i wymioty są szczególnie uciążliwymi i obciążającymi organizm objawami, które wpływają negatywnie na samopoczucie przyszłej mamy. Nudności w ciąży pojawiają się już na początkowych jej etapach i bywają szczególnie dokuczliwe rano, chociaż mogą występować w zasadzie o każdej porze dnia. U wielu kobiet nudności i wymioty w ciąży zwykle mijają wraz z pierwszym trymestrem, jednak zdarza się również, że przyszłe mamy zmagają się z nimi dłużej. Główną ich przyczyną są zmiany hormonalne. Jeśli męczą Cię nudności w ciąży, nie wstawaj z łóżka w pośpiechu. Przed wstaniem zjedz sucharka lub wypij herbatę z imbirem. Jedz regularnie i w niewielkich ilościach, by zapobiec gwałtownym zmianom poziomu cukru we krwi. Unikaj w miarę możliwości również zapachów czy potraw, które mogą nasilać mdłości.

Pamiętaj, by w ciąży nigdy nie lekceważyć wymiotów. Choć to dość często występujący objaw, jednak nasilone mdłości i wymioty wymagają konsultacji z lekarzem, gdyż nie są normalne, a wręcz mogą być niebezpieczne. Przede wszystkim mogą bowiem łatwo doprowadzić do odwodnienia, a jego skutki mogą być groźne dla ciężarnej i jej dziecka. Nasilone nudności w ciąży i ciężkie wymioty mogą poza tym świadczyć o poważnych zaburzeniach, które mogą być wskazaniem do hospitalizacji.

Co powoduje zaparcia w ciąży i jak z nimi walczyć?

Do rzadkości nie należą również zaparcia w ciąży. Jest to dolegliwość, która często pojawia się już na początku ciąży, co ma związek ze zmianami hormonalnymi i związaną z nimi spowolnioną pracą jelit. Kobiety w ciąży, zwłaszcza w jej ostatnich tygodniach, często też mniej się ruszają, co także nie wpływa pozytywnie na perystaltykę jelit i może nasilać problem zaparć. Do zaparć może się przyczyniać również powiększająca się macica, która uciska jelita. Problemy trawienne w ciąży w postaci zaparć dotyczą często tych pacjentek, którym lekarz zaleci suplementację żelaza. Zaparcia objawiają się w rzadkim oddawaniem stolca lub trudnościami z jego oddaniem z uwagi na zbitą, twardą konsystencję. Zaparciom towarzyszą też często bóle brzucha, uczucie niepełnego wypróżnienia, a także wzdęcia i gazy.

Jak radzić sobie z zaparciami w ciąży? Przede wszystkim pić jak najwięcej płynów, gdyż odwodnienie sprzyja zaparciom i sprawia, że masy kałowe są bardziej zbite. Jadaj też produkty bogate w błonnik, w tym warzywa i pełnoziarniste pieczywo, a w razie potrzeby miej pod ręką śliwki suszone, kefir czy maślankę. Staraj się ponadto jadać o stałych porach i najlepiej jedz mniej, ale częściej. Możesz też postawić na ziołowe herbaty (np. rumianek), jednak ich stosowanie koniecznie skonsultuj wcześniej z lekarzem. Nigdy nie stosuj w ciąży środków przeczyszczających, gdyż mogą być w tym czasie niebezpieczne, przyczyniając się nawet do przedwczesnego porodu.

Biegunka w ciąży – jak łagodzić?

Problemy trawienne w ciąży to także biegunka. U przyszłych mam może ona występować z podobnych przyczyn, co u kobiet niespodziewających się dziecka. Często do biegunki przyczynia się alergia pokarmowa bądź infekcje wirusowe lub bakteryjne. Biegunką ciężarna może też reagować na stres, a także na niezdrową dietę. Biegunka w ciąży może być niebezpieczna, grożąc przede wszystkim odwodnieniem organizmu oraz zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej, dlatego nigdy jej nie lekceważ. Jak pomóc sobie przy biegunce w ciąży? Przede wszystkim regularnie uzupełniaj płyny i elektrolity, a także postaw na lekkostrawną dietę. Nie stosuj na własną rękę leków przeciwbiegunkowych, gdyż wiele z nich nie może być bezpiecznie stosowanych w ciąży. Obserwuj ponadto swoje objawy i nie zwlekaj z wizytą u lekarza, jeśli do biegunki dołączą inne niepokojące symptomy, w tym zwłaszcza silne bóle brzucha, nasilone wymioty czy gorączka.

 

Bibliografia

  1. https://www.imid.med.pl/images/poradnik-zywienia-dla-kobiet-w-ciazy.pdf [dostęp online 10.2024],
  2. https://podyplomie.pl/publish/system/articles/pdfarticles/000/013/033/original/20-26.pdf?1472132372 [dostęp online 10.2024],
  3. https://podyplomie.pl/publish/system/articles/pdfarticles/000/012/905/original/61-68.pdf?1472121799=&srsltid=AfmBOoq6xMrBJlB-hF1-je9JIPvugxVMpMgPArA58pyzcueBMo4HmcH7 [dostęp online 10.2024],
  4. https://1000dni.pl/wp-content/uploads/2023/09/poradnik-zywienie-kobiet-w-okresie-ciazy-teoria-i-praktyka.pdf [dostęp online 10.2024].